Hypocalciëmie: symptomen en gevaren van een calciumtekort?
In dit artikel
Hypocalciëmie: symptomen en gevaren van een calciumtekort?
dossier
Bij hypocalciëmie heb je te weinig calcium in je bloed. Calcium is een mineraal dat belangrijk is voor de opbouw en het onderhoud van je botten en gebit, en voor een goede werking van zenuwen en spieren. Een tekort aan calcium kan symptomen veroorzaken als tintelingen, spierkrampen en hartritmestoornissen, variërend van mild tot levensbedreigend. Welke ziekten kunnen een calciumtekort veroorzaken? Hoe kan hypocalciëmie behandeld worden?
Lees ook: Mag je nog melkproducten gebruiken als je lactose-intolerant bent?
Calciumtekort: bloedwaarden
Een calcium bloedtest kan bepalen of je calciumgehalte te laag is. Bij volwassenen is het normale bereik over het algemeen 8,5 tot 10,2 mg/dl (of 2,20 - 2,60 mmol/L). In het geval van hypocalciëmie zijn de waarden lager dan 8,5 mg/dl of 2,20 mmol/L (deze waarde kan per laboratorium verschillen).
Om hypocalciëmie op te sporen, zal je arts echter ook je albuminegehalte controleren, omdat dit de diagnose kan beïnvloeden.
Lees ook: Het belang van calcium bij de preventie van osteoporose
Welke ziekten kunnen calciumtekort veroorzaken?
Een van de belangrijkste oorzaken van hypocalciëmie is een vertraagde werking van de bijschildklieren (hypoparathyreoïdie). Je bijschildklieren maken dan te weinig parathyreoïdhormoon (PTH) aan. Dat tekort kan ontstaan door een letsel aan de bijschildklier als gevolg van een operatie of bestraling, een auto-immuunziekte of een genetische aandoening.
Een vitamine D-tekort is ook een belangrijke oorzaak van hypocalciëmie. Dit hormoon speelt een belangrijke rol in het vermogen van je lichaam om calcium op te nemen en te gebruiken. Mensen kunnen een laag vitamine D hebben door een aantal verschillende problemen, zoals:
- Lage inname van vitamine D via de voeding
- Weinig blootstelling aan de zon
- Slechte opname van vitamine D
- Gevorderde nierziekte
- Vergevorderde leverziekte
Problemen met bepaalde bloedelektrolyten, zoals magnesium en fosfaat, leiden soms ook tot hypocalciëmie. Andere minder vaak voorkomende oorzaken van hypocalciëmie zijn
pancreatitis en kanker die naar de botten is uitgezaaid.
Lees ook: Helpt vitamine D om griep en verkoudheid te voorkomen?
Symptomen calciumtekort
Soms zijn de symptomen relatief mild, maar in andere situaties kunnen ze levensbedreigend zijn.
Symptomen van een matig calciumtekort in het bloed
Een tekort aan calcium in het bloed kan de volgende symptomen veroorzaken:
- spierkrampen, vooral in de rug en benen
- droge, schilferige huid
- broze nagels
- ruwer haar dan normaal
- vermoeidheid
Symptomen van ernstige hypocalciëmie (zeer laag calciumgehalte in het bloed)
- Tintelingen en gevoelloosheid van de lippen, tong, vingers en/of voeten.
- Spierkrampen in de keel, met moeite met slikken
- Kortademigheid en piepende ademhaling
- Spierstijfheid en krampen (tetanie).
- Epileptische aanvallen.
- Abnormale hartritmes (hartritmestoornissen).
- Cardiomyopathie (de hartspier pompt het bloed niet goed rond).
Bij iemand die al ernstig ziek is, kan hypocalciëmie het risico op overlijden verhogen.
Risico's op lange termijn
Zonder de juiste behandeling op lange termijn kan hypocalciëmie ook neurologische symptomen veroorzaken:
- Verwardheid
- Geheugenproblemen
- Prikkelbaarheid of agitatie
- Depressie
Lees ook: Wat zeggen je nagels over je gezondheid?
Behandeling hypocalciëmie
De behandeling van hypocalciëmie hangt af van de onderliggende oorzaak en de ernst van het probleem. Bij een onderliggend nier- of leverprobleem moet dat eerst aangepakt worden.
- Als iemands calciumgehalte plotseling erg laag wordt, zal intraveneuze toediening waarschijnlijk nodig zijn. Daardoor wordt sneller een normaal niveau bereikt dan wanneer men calcium oraal inneemt.
- Als het calciumgehalte niet zo laag is, kunnen orale calciumsupplementen volstaan. Als er gelijktijdig een vitamine D-tekort is, moet ook dat behandeld worden. Je hebt namelijk vitamine D nodig om calcium uit je voeding op te nemen. Lage vitamine D-gehaltes kan je aanvullen door je bloot te stellen aan zonlicht en vetrijke dierlijke voeding te eten zoals vis, vlees, lever, kaas en volle melk.
- Sommige mensen met hypoparathyreoïdie nemen een vervangingshormoon om het calciumgehalte te verhogen.
Lees ook: Moet iedereen in de winter vitamine D slikken?
Bronnen:
Laatst bijgewerkt: maart 2025
Artikels over gezondheid in je mailbox? Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang een gratis e-book met gezonde ontbijtrecepten.